Quản lý con người hiệu quả bắt đầu từ việc hiểu chính mình

Trong môi trường làm việc hiện đại, quản lý con người thường được nhắc đến như một tập hợp kỹ năng: giao tiếp tốt hơn, phản hồi rõ ràng hơn, tạo động lực đúng lúc. Tuy nhiên, theo Atlassian, nền tảng quan trọng nhất của một người quản lý giỏi lại không nằm ở kỹ thuật hay công cụ, mà bắt đầu từ một yếu tố căn bản hơn nhiều: sự thấu hiểu chính bản thân mình.

Quản lý không chỉ là điều hành người khác. Trước hết, đó là quá trình mỗi người học cách nhìn lại cách mình suy nghĩ, phản ứng và ra quyết định khi đứng ở vai trò lãnh đạo.

Vì sao hiểu bản thân lại quan trọng trong quản lý?

Mỗi người quản lý đều mang theo một hệ quy chiếu riêng khi làm việc với đội nhóm. Đó là tổng hòa của trải nghiệm cá nhân, giá trị sống, niềm tin về công việc và con người. Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến cách họ giao tiếp, đánh giá hiệu suất, xử lý mâu thuẫn và xây dựng niềm tin.

Vấn đề nằm ở chỗ, rất nhiều người quản lý không nhận ra mình đang nhìn mọi thứ qua lăng kính nào. Khi điều đó xảy ra, những phản ứng tưởng như hợp lý lại có thể vô tình tạo ra căng thẳng, hiểu lầm hoặc cảm giác thiếu công bằng trong đội ngũ.

Hiểu bản thân không khiến người quản lý trở nên mềm yếu. Ngược lại, nó giúp họ nhận diện được những phản xạ vô thức của chính mình, từ đó đưa ra quyết định tỉnh táo và nhất quán hơn trong quản lý con người.

Những điểm mù phổ biến của người quản lý

Atlassian chỉ ra rằng ngay cả những người quản lý có thiện chí và trách nhiệm cũng thường gặp phải những điểm mù quen thuộc.

Có người vô thức kỳ vọng đội nhóm suy nghĩ và làm việc giống mình. Có người quá tập trung vào kết quả mà bỏ qua cảm xúc và động lực của nhân viên. Cũng có người né tránh những cuộc trò chuyện khó vì sợ xung đột, khiến vấn đề âm ỉ kéo dài.

Những hành vi này hiếm khi xuất phát từ năng lực kém. Phần lớn đến từ việc chưa hiểu rõ cách bản thân phản ứng dưới áp lực. Khi không nhận diện được điểm mù của mình, người quản lý rất dễ lặp lại những hành vi gây tổn hại cho mối quan hệ trong đội nhóm, dù không hề có ý định như vậy.

Tự nhận thức giúp quản lý công bằng và linh hoạt hơn

Một lợi ích lớn của việc hiểu bản thân là khả năng tách bạch cảm xúc cá nhân khỏi quyết định quản lý.

Khi người quản lý nhận ra mình dễ bị kích hoạt bởi điều gì, chẳng hạn như sự chậm trễ, phản hồi trái chiều hay phong cách làm việc khác biệt, họ có thể chủ động điều chỉnh cách phản ứng. Thay vì phản xạ ngay lập tức, họ học cách đặt câu hỏi: phản ứng này đến từ kỳ vọng cá nhân của mình hay từ yêu cầu thực sự của công việc?

Sự tự nhận thức này giúp người quản lý đánh giá nhân viên công bằng hơn, giao tiếp rõ ràng hơn và thích nghi tốt hơn với những cá tính khác nhau trong đội nhóm.

Quản lý giỏi không có nghĩa là luôn có câu trả lời

Một quan niệm sai lầm phổ biến là người quản lý phải luôn tỏ ra chắc chắn và kiểm soát được mọi thứ. Trên thực tế, những nhà quản lý hiệu quả nhất thường là những người dám thừa nhận khi mình chưa hiểu rõ và sẵn sàng học hỏi từ chính đội nhóm của mình.

Khi hiểu rõ bản thân, người quản lý không còn xem việc đặt câu hỏi hay lắng nghe ý kiến trái chiều là dấu hiệu của sự yếu kém. Ngược lại, đó là biểu hiện của sự trưởng thành trong vai trò lãnh đạo.

Atlassian cho rằng môi trường làm việc có sự an toàn tâm lý, nơi nhân viên cảm thấy có thể chia sẻ quan điểm mà không sợ bị phán xét, thường bắt đầu từ chính thái độ cởi mở của người quản lý.

Hiểu bản thân là một quá trình liên tục

Tự hiểu mình không phải là một bài kiểm tra làm một lần rồi xong. Đó là một quá trình liên tục, đòi hỏi người quản lý thường xuyên phản tư về trải nghiệm của bản thân.

Quá trình này có thể bắt đầu từ những câu hỏi rất đơn giản:

• Khi nào tôi cảm thấy khó chịu nhất trong công việc quản lý?

• Tôi thường phản ứng ra sao khi mọi thứ không diễn ra như kế hoạch?

• Tôi có đang vô thức ưu ái một kiểu người hoặc phong cách làm việc nào không?

Những câu hỏi này không nhằm tự chỉ trích, mà để giúp người quản lý nhận diện các mô thức hành vi của mình và từng bước điều chỉnh theo hướng tích cực hơn.

Quản lý con người thực chất là quản lý mối quan hệ

Sau cùng, quản lý không chỉ là giao việc hay đánh giá hiệu suất. Đó là quá trình xây dựng mối quan hệ làm việc dựa trên sự tin tưởng, tôn trọng và thấu hiểu lẫn nhau.

Khi người quản lý hiểu rõ bản thân, họ có nền tảng vững chắc để hiểu người khác. Họ biết khi nào cần dẫn dắt, khi nào cần lắng nghe và khi nào cần điều chỉnh cách tiếp cận để phù hợp với từng cá nhân trong đội nhóm.

Kết luận

Thông điệp cốt lõi mà Atlassian đưa ra rất rõ ràng: quản lý con người hiệu quả không bắt đầu từ công cụ hay quy trình, mà bắt đầu từ chính người quản lý.

Hiểu bản thân giúp người lãnh đạo quản lý tỉnh táo hơn, công bằng hơn và nhân văn hơn. Trong một thế giới công việc ngày càng phức tạp, đó chính là nền tảng bền vững nhất để xây dựng một đội ngũ khỏe mạnh và hiệu quả lâu dài.