Chi phí điện toán đám mây hiện là khoản chi lớn thứ hai tại các công ty IT vừa và nhỏ, chỉ sau chi phí nhân sự
- Le Duy Vu
- 50 phút trước
- 4 phút đọc
Chi phí dành cho dịch vụ đám mây (cloud) đã vượt xa mức “chi phí tiện ích phụ trợ” và trở thành một trong những khoản chi tiêu quan trọng nhất trong hoạt động công nghệ của doanh nghiệp IT vừa và nhỏ. Mới đây, các chuyên gia trong ngành nhận định rằng, với nhiều tổ chức, chi phí cloud giờ đây chỉ xếp sau chi phí nhân sự (labor) – một bước chuyển đáng chú ý trong ngân sách vận hành.

Chi phí cloud không còn là câu chuyện của tương lai
Khi điện toán đám mây xuất hiện, doanh nghiệp từng coi đó là một giải pháp nhằm “giảm chi phí đầu tư ban đầu”, mở rộng hạ tầng linh hoạt và tránh rủi ro gánh tài sản cồng kềnh. Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy, chi phí vận hành, mở rộng tài nguyên, sao lưu, bảo mật và duy trì dịch vụ đám mây đang trở thành khoản lớn trong ngân sách.
Theo các báo cáo gần đây từ các tổ chức nghiên cứu độc lập, chi phí dành cho dịch vụ cloud đã tăng lên đáng kể, trở thành khoản chi thứ hai sau chi phí nhân sự tại phần lớn các công ty IT vừa và nhỏ. Điều này đặc biệt rõ rệt ở những doanh nghiệp có đội ngũ phát triển phần mềm, vận hành hệ thống hoặc cung cấp dịch vụ công nghệ cho khách hàng.
Đâu là nguyên nhân khiến chi phí cloud đội lên?
Bùng nổ dữ liệu và tài nguyên cần thiết
Doanh nghiệp ngày càng thu thập nhiều dữ liệu hơn và xây dựng nhiều ứng dụng hơn trên cloud. Mỗi workload, mỗi máy chủ ảo (virtual machine), mỗi database, mỗi công cụ phân tích đều cần tài nguyên tính toán, lưu trữ và băng thông.
Khi khối lượng này tăng lên, chi phí cloud cũng tăng theo cấp số nhân – ngay cả khi doanh nghiệp đã tối ưu hóa phần mềm.
Khoản chi không thấy trước
Nhiều tổ chức bắt đầu nhận ra rằng chi phí đám mây không chỉ đơn giản là trả cho các máy chủ và lưu trữ. Các khoản phụ đi kèm như:
Chi phí truyền tải dữ liệu (data transfer)
Sao lưu và phục hồi
Bảo mật, giám sát và tuân thủ
Cân bằng tải và độ sẵn sàng cao
… thường bị bỏ qua trong giai đoạn lập kế hoạch ban đầu, nhưng lại xuất hiện rõ rệt khi hệ thống vận hành trong thời gian dài.
Mô hình trả theo mức sử dụng (pay-as-you-go) không đồng nghĩa rẻ
Điểm thu hút lớn nhất của cloud chính là mô hình “trả theo mức sử dụng”. Doanh nghiệp không cần mua phần cứng upfront, thay vào đó trả tiền theo lượng tài nguyên họ dùng.
Tuy nhiên, khi khối lượng công việc tăng lên, mô hình này đồng nghĩa với chi phí tăng nhanh hơn dự đoán. Nếu không có giải pháp tối ưu và theo dõi chi phí chặt chẽ, các dịch vụ cloud có thể trở thành khoản “sốc” trong báo cáo tài chính.
Chi phí cloud đứng sau nhân sự – điều đó có gì đáng nói?
Trong nhiều năm, nhân sự luôn là khoản chi lớn nhất trong ngành công nghệ – không chỉ trả lương, mà còn phúc lợi, đào tạo, tuyển dụng và giữ chân tài năng. Việc cloud trở thành khoản chi thứ hai sau nhân sự cho thấy tầm quan trọng ngày càng tăng của hạ tầng và dịch vụ cloud trong mô hình hoạt động của doanh nghiệp.
Điều này đặt ra một dấu hỏi cho các CIO, CTO và nhà quản lý công nghệ:
Liệu chi phí cloud hiện đang được quản lý hiệu quả?
Và nếu không, doanh nghiệp có thể tối ưu hóa như thế nào?
Các chiến lược tối ưu chi phí cloud
Để kiểm soát chi phí trong bối cảnh cloud ngày càng trở thành trung tâm của hạ tầng công nghệ, doanh nghiệp cần xem xét một số chiến lược sau:
1. Tối ưu quy trình sử dụng tài nguyên
Không chỉ đơn thuần trả tiền cho những gì dùng, doanh nghiệp cần quản lý:
Workload cần thiết
Workload dư thừa
Tài nguyên không được dùng hiệu quả
Các công cụ giám sát chi phí và cảnh báo đều giúp doanh nghiệp theo dõi mức tiêu thụ tài nguyên theo thời gian thực.
2. Tránh sử dụng tài nguyên không tối ưu
Các instance hoặc dịch vụ đám mây chạy 24/7 nhưng chỉ sử dụng ở mức thấp trong khoảng lớn thời gian là vấn đề phổ biến. Việc loại bỏ hoặc tắt các tài nguyên này trong thời gian không cần thiết có thể tiết kiệm đáng kể.
3. Chọn mô hình phù hợp với nhu cầu
Không phải workload nào cũng phải chạy trên dịch vụ đắt tiền nhất. Doanh nghiệp có thể cân nhắc:
Sử dụng instance tiết kiệm hơn cho công việc ít tải
Chuyển các thành phần không cần real-time sang công cụ rẻ hơn
Tối ưu phân phối tải
4. Tăng tính minh bạch và trách nhiệm chi phí
Việc ai đó “vô tình” triển khai thêm dịch vụ cloud mà không kiểm soát có thể dẫn đến chi phí tăng không mong muốn. Do đó:
Phải có hệ thống cảnh báo khi chi phí vượt ngưỡng
Quản lý quyền hạn deploy cloud
Xem xét lại công cụ, quy trình báo cáo chi phí định kỳ
Cloud chi phí lớn, nhưng cũng là cơ hội để thay đổi
Việc cloud trở thành khoản chi thứ hai tại các công ty IT vừa và nhỏ không phải chỉ là một con số tài chính. Nó phản ánh một bức tranh lớn hơn trong cách doanh nghiệp vận hành công nghệ.
Cloud đã trải qua quá trình từ một lựa chọn ngoại vi trở thành nền tảng vận hành cốt lõi. Khi workload, ứng dụng và dữ liệu ngày càng nhiều, chi phí cloud tăng lên là điều tất yếu. Nhưng từ việc tăng chi phí, doanh nghiệp có thể rút ra những bài học về:
Cách thiết kế kiến trúc hiệu quả
Cách tối ưu nguồn lực
Cách quản lý chi phí và kế hoạch dài hạn
Khi người quản lý công nghệ nhận diện cloud như một phần không thể thiếu, họ sẽ tìm ra cách cân bằng giữa tính linh hoạt của cloud và chi phí vận hành để doanh nghiệp có thể phát triển bền vững.




Bình luận